Để làm lãnh đạo: Cần dựa vào khả năng trời sinh hay cần rèn luyện?

Ngày đăng: 10/Dec

Có những cuộc tranh luận xưa cũ bất tận chưa bao giờ đi đến được kết luận như Quả trứng hay con gà có trước? Tồn tại hay không tồn tại? Tự nhiên hay nuôi dưỡng?...và “Lãnh đạo thì cần dựa vào khả năng trời sinh hay cần rèn luyện?”!?

Theo Brigette Hyacinth – Chuyên gia và diễn giả truyền cảm hứng về lãnh đạo từng chia sẻ: Các nhà lãnh đạo có 80% xuất phát từ rèn luyện và 20% là thiên phú.

Để làm lãnh đạo: Cần dựa vào khả năng trời sinh hay cần rèn luyện?

Lãnh đạo là khả năng bẩm sinh

Có những tính cách bẩm sinh nhất định khiến một số người được định sẵn sẽ trở thành lãnh đạo. Luôn có sự khác biệt đáng kể giữa "học một kỹ năng" và "thông thạo một kỹ năng". Giống như việc có vài người được sinh ra với năng khiếu âm nhạc hoặc thể thao đặc biệt. Họ sẽ nổi bật một cách tự nhiên ở lĩnh vực đó trong khi những người khác phải đấu tranh vất vả mới có thể đạt được vị trí tương tự.

Những nhà lãnh đạo bẩm sinh (tự nhiên) khác với những nhà lãnh đạo được tạo ra (sau quá trình rèn luyện). Mọi nhà lãnh đạo xuất chúng đều có một lịch sử huy hoàng phía sau. Họ đã là lãnh đạo ngay từ vạch xuất phát.

Nhưng nếu khả năng lãnh đạo là do thiên bẩm, vậy mục đích của hầu hết chúng ta là gì khi vẫn học về nghệ thuật lãnh đạo và quản lý ? Sinh ra là một quá trình tự nhiên và các khái niệm liên quan đến khả năng lãnh đạo vẫn rất gây tranh cãi.

Khả năng lãnh đạo được hình thành qua rèn luyện

Việc đăng ký tham gia và hoàn thành một khóa học về lãnh đạo có thể biến một ai đó trở thành lãnh đạo không? Thần thái, sức ảnh hưởng, sự chính trực và khả năng truyền cảm hứng có thể dạy được không? Liệu một tờ chứng chỉ hay vài ký tự đặt sau tên bạn có biến bạn thành lãnh đạo được hay không?

Để làm lãnh đạo: Cần dựa vào khả năng trời sinh hay cần rèn luyện?

Các kỹ năng mềm có thể được truyền đạt cho mọi người thông qua việc giảng giải, nhưng không thể tự cắm rễ. Khả năng chia sẻ tầm nhìn của bạn đến người nghe cần nhiều điều hơn là một bài thuyết trình PowerPoint kỳ công hay các cụm từ "thật kêu" trên hàng loạt tấm danh thiếp khổ 4x6.

Bất cứ ai cũng có thể học những điều cơ bản về lãnh đạo, nhưng nhiều kỹ năng quan trọng khác lại không thể học được. Một vài người sẽ làm rất tốt, trong khi số khác lại nhận ra rằng vì trang bị kém nên mình chỉ có thể tạo ra những kết quả xoàng xĩnh.

Nhận định

Lãnh đạo là nghệ thuật chứ không phải khoa học. Đó là một tập hợp những đặc điểm bẩm sinh được tôi luyện và hoàn thiện theo thời gian nhờ giáo dục, đào tạo và trải nghiệm. Ngoài ra, còn có một khía cạnh quan trọng khác nữa là bạn phải ở đúng nơi vào đúng thời điểm. Bạn có thể là một lãnh đạo giỏi nhưng vấn đề là bạn có đang ở vào đúng vị trí để tài năng bản thân được dịp toả sáng hay không.

Nếu để nỗi sợ về việc lãnh đạo nhận vai trò dẫn dắt lấn át khả năng dám gánh vác trách nhiệm thì bạn chỉ là một người đi theo (follower). Không phải ai cũng có thể trở thành lãnh đạo (leader) giống như không phải ai cũng sẽ là diễn viên giỏi. Nhiều người sẽ không bao giờ đạt được khía cạnh đó trong khi một số khác đã tiềm ẩn tố chất để có thể học cách trở thành lãnh đạo. Sự thật là dù có đọc tất cả các quyển sách, hoặc trải qua bao nhiêu khoá học và chương trình đào tạo đi nữa thì cũng không thể biến một follower trở thành leader.

Để trở thành lãnh đạo trong môi trường có cấu trúc, bạn cần được đào tạo bài bản. Hầu hết mọi người có thể học cách quản lý, khởi nghiệp, hay dẫn dắt dự án nhờ vào khái niệm quản lý dựa trên quy tắc – những quy tắc có thể học và làm chủ được.

Lãnh đạo thường là một lựa chọn. Nhà lãnh đạo là người dám bước lên đón nhận thử thách . Nếu cá nhân nào đó có thể vượt lên trên giữa một đám đông thì người đó đã bắt đầu là lãnh đạo. Còn nếu một người được nuôi dưỡng, huấn luyện kỹ lưỡng và trao cho cơ hội tốt nhất nhưng lại muốn giấu mình trong đám đông, như một kẻ bất đắc dĩ phải tham gia… thì hoàn toàn không thể là lãnh đạo.

Để làm lãnh đạo: Cần dựa vào khả năng trời sinh hay cần rèn luyện?

Câu chuyện của Brigette Hyacinth và bạn!

Brigette Hyacinth từng chia sẻ trong quyển sách "The Edge of Leadership: A Leader's Handbook for Success" về câu chuyện của bản thân mình rất thú vị:

"Ngay từ khi tôi còn bé, những người cao tuổi trong làng đều nói với mẹ tôi rằng ‘Đứa trẻ này thật khác biệt’. Tôi luôn tập trung, giàu động lực, có đam mê và khao khát được lãnh đạo. Tôi không phải là đứa trẻ sinh ra ngậm thìa vàng, thìa bạc hay sở hữu bất cứ đặc quyền ưu tiên nào khác để tạo nên mong muốn lãnh đạo. Quãng thời gian trưởng thành của tôi cũng không dễ dàng gì. Tuy nhiên, tôi thực sự là người duy nhất trong dòng họ được theo học đại học. Hiện tại mẹ tôi đang tham gia các lớp học xoá mù chữ, và tôi thực sự rất tự hào về bà.

Có hai khoảnh khắc thời thơ ấu đã để lại những dấu ấn rất sinh động và đậm nét trong tâm trí tôi. Đầu tiên là cuộc trò chuyện với mẹ hồi 5 tuổi, khi tôi nói với mẹ rằng mình muốn đi học. Nhưng lúc đó bà không đủ khả năng tài chính để chi trả cho tôi. Lần thứ hai là câu chuyện tôi chơi bắn bi với một bạn hàng xóm năm 7, 8 tuổi. Tôi nghe mẹ cậu ấy nói nhỏ rằng: ‘Sao con lại chơi với Brigette, trông nó nghiêm trọng quá?’ Thật ra lúc ấy chỉ là tôi rất kiên trì và nỗ lực cạnh tranh.

Trong khi hầu hết những người trong cộng đồng của tôi đều đã chấp nhận trở thành nạn nhân của hoàn cảnh và thả trôi theo dòng nước, tôi theo bản năng đã chọn chèo chống ngược dòng. Bạn sẽ hỏi mọi thứ có khó không? Khó chứ. Có cô đơn không? Cô đơn lắm. Tôi có bị trầm cảm không? Rất  suy sụp . Tuy nhiên, sau tất cả, tôi đã buộc mình tiếp tục tiến về phía trước!

Tôi tin rằng sâu thẳm bên trong bản thân mình có một ánh lửa mạnh mẽ bùng cháy. Vậy khả năng lãnh đạo là thiên bẩm hay rèn luyện mà nên? Tôi xin có một ý kiến khác và thường thay đổi lăng kính để tiếp cận cả hai quan điểm. Với tôi, lãnh đạo vừa là thiên bẩm vừa do rèn luyện.

Nguyên lý Pareto được đặt tên theo nhà kinh tế Vilfredo Pareto, còn gọi là quy tắc 80—20 nói rằng trong nhiều trường hợp, khoảng 80% kết quả đến từ 20% nguyên nhân. Người ta quan sát thấy rằng hầu hết mọi thứ có sự phân phối không đồng đều. Theo nguyên lý này thì các nhà lãnh đạo có 80% xuất phát từ rèn luyện và 20% là thiên phú. Tuy nhiên, các nghiên cứu được tiến hành bởi Đại học Illinois, hỗ trợ cho kết quả của nhiều nghiên cứu tương tự trong quá khứ, lại chỉ ra rằng khả năng lãnh đạo có 30% do trời sinh và 70% do học tập. Về tỷ lệ phần trăm được chia chính xác giữa bẩm sinh và rèn luyện, tôi tin rằng có thể tùy thuộc vào hoàn cảnh cá nhân, vì sẽ khó có thể tồn tại hai nhà lãnh đạo nào có tỷ lệ được liệt kê chính xác như trên.

Còn bạn, câu chuyện của bạn là gì? Sẵn sàng chia sẻ và nhận về các trải nghiệm thực tế để khơi dậy, định hướng và biết phải làm gì để trở thành người lãnh đạo tốt nhất tại khóa học VƯỢT PHÁ ĐỂ DẪN ĐẦU diễn ra 3 ngày cuối năm 20-21-22/12/2019 trực tiếp dẫn dắt bởi Chuyên gia đào tạo – CEO Adam Khoo Education Việt Nam – Nguyễn Công Bình. Đừng bỏ lỡ sự kiện đào tạo duy nhất trong năm 2019 này, xem ngay chi tiết chương trình tại đây.

Để làm lãnh đạo: Cần dựa vào khả năng trời sinh hay cần rèn luyện?